![بررسی جامع دندانها](/ImageUploader/دندان-چیست-؟ساختار-دندان-14030502-160427.jpg)
شناخت کامل دندانها: اجزا، وظایف و ساختارهای حمایتکننده
دندانها به عنوان یکی از اجزای اصلی و ضروری در دهان انسان، نقش بسیار مهمی در سلامت و زیبایی افراد دارند. این مقاله به بررسی تعریف، وظایف، انواع، ساختار و اختلالات تکاملی دندانها میپردازد. همچنین به بررسی اجزای مختلف دندانها و نقش حیاتی آنها در زندگی روزمره میپردازیم.
تعریف دندانها:
دندانها اعضای سفید رنگ و سختی هستند که در فرآیند سنخی (Processus alveolaris) استخوانهای فک بالا و پایین قرار دارند.
2. وظایف دندانها:
-
جویدن: خرد کردن و نرم کردن غذا برای هضم بهتر
-
صحبت کردن: کمک به تولید اصوات و تلفظ کلمات
-
حفظ زیبایی صورت: تأثیر بر روی ساختار و جذابیت صورت
انواع دندانها:
دندانها بر اساس وظیفهای که دارند به سه گروه تقسیم میشوند:
-
دندانهای پیشین یا قدامی: برای بریدن یا قطع کردن غذا و نقش در زیبایی
-
دندانهای نیش: برای پاره کردن غذا
-
دندانهای آسیاب: برای جویدن و نرم کردن غذا
ساختار دندانها:
هر دندان از دو قسمت تشکیل شده است:
-
جذر دندان (Radix dentis):
که در الویول فک غرس شده و به یک زروه به نام Apex ختم میشود.
-
تاج دندان (Crown dentis):
که بالاتر از الویول قرار داشته و قابل مشاهده است. تاج دندان دارای چندین وجه مختلف است:
وجه لبی (Labial): به طرف لبها
وجه زبانی (Lingual): به طرف زبان
وجه تماس (Contact): که با دندانهای مجاور در تماس است
وجه جونده (Masticatory): که با دندانهای متقابل در تماس است
![آناتومی دندان و ساختار دندان](/ImageUploader/آناتومی-دندان---اجزای-دندان-14030502-200651.jpg)
دورههای دندانی:
هر انسان دارای دو دوره دندانی است:
-
دندانهای اولیه یا شیری (Primary or Deciduous Teeth):
این دندانها در حدود شش ماهگی شروع به رویش میکنند و تا دو و نیم سالگی تکمیل میشوند. تعداد آنها به 20 دندان میرسد و از 6 تا 12 سالگی به مرور زمان میافتند و جای خود را به دندانهای دائمی میدهند.
-
دندانهای ثانویه یا دائمی (Secondary or Permanent Teeth):
این دندانها در سن 6 یا 7 سالگی آغاز به رویش کرده و تعدادشان 32 واحد است. این دندانها تا پایان عمر در دهان باقی میمانند.
اجزای دندانها:
-
تاج (Crown):
که شامل محفظه پالپ (Pulp Chamber) است و توسط مینای دندان پوشیده شده است.
-
ریشه (Root):
که شامل کانالهای پالپی میشود و در استخوان فک قرار دارد.
سطوح مختلف دندانها:
![آناتومی و سطوح مختلف دندان](/ImageUploader/آناتومی-دندان-14030502-200709.jpg)
-
سطح باکال (Buccal surface): سطوحی که با رخسار در تماس هستند.
-
سطح لبی (Labial surface): سطوح دندانهای پیشین و نیش که با لبها در تماس هستند.
-
سطح کامی (Palatal surface): سطوح دندانهای فک بالا که به طرف کام قرار دارند.
-
سطح زبانی (Lingual surface): سطوح دندانهای فک پایین که به طرف زبان هستند.
-
سطوح پروگزیمال (Proximal surface): سطوحی که با دندانهای پهلویی در تماس هستند.
-
سطوح دیستال (Distal surface): سطوحی که به طرف خلف دهان متوجه هستند.
-
سطوح میزیال (Mesial surface): سطوحی که به خط وسط یا قدام جوف دهان نزدیک میشوند.
ساختارهای حمایتکننده دندانها:
-
استخوان آلوئول (Alveolar bone): استخوانی که دندانها را حمایت میکند.
-
لیگامنت پریودنتال (Periodontal Ligament): الیاف کلاژنی که دندانها را در موقعیت خود تثبیت میکنند.
-
سمنتوم (Cementum): پوششی روی ریشه دندان که به عنوان تکیهگاه برای الیاف لیگامنت پریودنتال عمل میکند.
پالپ دندان:
پالپ دندان شامل اعصاب، اوعیه خونی و سایر ترکیبات حیاتی است که وظیفه تغذیه و حسیت دندان را به عهده دارد.
وظایف پالپ:
-
تعمیری: ساختن دنتین و ترمیم آسیبها
-
تغذیهای: تغذیه دنتین از طریق مایع توبولی
-
دفاعی: ساختن دنتین جدید در مقابل آسیبها
-
حسی: انتقال تحریکات به مراکز عصبی بالاتر
اختلالات تکاملی دندانها:
اختلالات مختلفی میتواند در تعداد، اندازه و شکل دندانها وجود داشته باشد، از جمله:
-
آنانودنتیا (Anodontia): نبودن دندانها
-
هایپردنتیا (Hyperdontia): افزایش تعداد دندانها
-
میکرودنتیا (Microdontia): کوچک بودن دندانها
-
ماکروودنتیا (Macrodontia): بزرگ بودن دندانها
-
دیلاسرشن (Dilaceration): خمیدگی یا زاویه در ریشه یا تاج دندان
-
فیوزن (Fusion): اتصال دو دندان
-
جیمینیشن (Gemination): رشد یک جوانه دندانی به شکل دو تاج
-
کنکریسنس (Concrescence): اتصال دندانها پس از کامل شدن ریشه
نتیجهگیری:
دندانها از اهمیت ویژهای در زندگی روزمره برخوردارند و وظایف حیاتی متعددی دارند. با توجه به اهمیت بالای دندانها، نگهداری و مراقبت مناسب از آنها ضروری است تا بتوان از بروز مشکلات و اختلالات جلوگیری کرد.
سوالات و نظرات ارزشمندتان را با ما به اشتراک بگذارید.